Τρίτη, 8 Φεβρουαρίου 2011

Ένας τέλειος κύκνος





Από τη στιγμή της λήξης του φιλμ και μετά, συζητώντας με άλλους, διαβάζοντας γνώμες και νιώθοντας τη γεύση σιδήρου από το αίμα του κύκνου ακόμα ζωντανή, η ιδέα της τελειότητας κάνει πιρουέτες στο νου μου, για να προσγειωθεί με άψογο πλιέ στην εκπνοή της μουσικής. Η μπαλαρίνα ήθελε απλά να είναι τέλεια. Η ετυμολογία της λέξης παραπέμπει άμεσα στο τέλος, με το οποίο φλερτάρει εξαρχής η ηρωίδα μας, αλλά και οι περισσότεροι που παρακολούθησαν το φιλμ…
            Από παλιά έχει αναχωρήσει για ένα ταξίδι αυτογνωσίας, που την υπερβαίνει, λαμβάνοντας ανεξέλεγκτη κατεύθυνση, σαν ένας κισσός που απελευθερώνεται από τα όρια μιας γλάστρας ή ενός μπαλκονιού, για να τυλιχτεί γύρω από τον εαυτό του και να χαθεί μέσα σε λυτρωμένους λυγμούς ασφυξίας.
Εξαρχής το δέρμα της αποτυγχάνει να είναι προστατευτικό της ύπαρξής της. Γίνεται αισθητό ως όριο, που την περιορίζει και την εγκλωβίζει. Μπροστά στην επαφή με τον έξω κόσμο ακόμα πειραματίζεται ως προς το ποια σχέση επιθυμεί να έχει με αυτόν. Μόνο που ο,τι την περιβάλλει δεν βιώνεται παρά ως ένας παραμορφωτικός καθρέφτης. Έτσι, η μόνη της επιλογή είναι να μετατρέψει το δέρμα της σε έναν καθρέπτη που αντανακλά τις προβολές-προσδοκίες των άλλων επάνω της. Είτε αυτές είναι τα ανεκπλήρωτα όνειρα της μητέρας, είτε οι ναρκισσιστικές ορέξεις του χορογράφου. Έναν καθρέπτη που έχει την παρόρμηση να σπάσει και να χαράξει με κάθε ευκαιρία και κάθε αφορμή, με το πρόσχημα ότι κάποτε θα της προσφέρει το πολυπόθητο όριο που θα την προστατέψει, όντας ο ίδιος ατελής. Η δική της επιθυμία είναι απούσα, μόνη της επιθυμία είναι να ικανοποιήσει τους άλλους. Όταν κάποιος (η ανταγωνίστρια χορεύτρια, ο χορογράφος) επιχειρεί να της διακινήσει επιθυμίες που ενυπάρχουν στη φύση της, συναντά βία.
            Πού άραγε έχει φωλιάσει ο πατέρας, μπροστά σε όλο αυτό τον παροξυσμό; Στα χείλη που δαγκώνει η μπαλαρίνα; Στις απαγορεύσεις στις οποίες εξαντλείται καθημερινά για να οριοθετήσει τον εαυτό της από την υπέρμετρη απόλαυση της συμβιωτικής σχέσης της με τη μητέρα; Η απαγόρευσή του σχετικά με αυτή τη σχέση φαίνεται σα να μην επιχειρήθηκε ποτέ. Η λεπτή γραμμή που χώριζε το κορίτσι από το να αγγίξει η πουέντ της την ψύχωση διαλύθηκε με την ευκολία που ένα φτερό ταξιδεύει ανάμεσα στον αέρα και στη λίμνη ακροβατώντας στην ενδιάμεσή τους επιφάνεια, μέχρι μια βίαιη πίεση να το κάνει να βυθιστεί σε υπόγειο δίκτυο από κομματιασμένες εικόνες που διαδέχονται η μία την άλλη.
            Μάνα και κόρη, μέσα στην επιθυμία τους να επιλεγούν (και οι δύο) στο ρόλο του κύκνου, εκφράζουν την ανάγκη τους να επανορθώσουν για την απόρριψη αυτού του πατέρα. Είναι το γεγονός εκείνο, για το οποίο ποτέ δεν μιλούν μεταξύ τους και αυτό διακλαδώνεται ανάμεσά τους πνίγοντάς τες.
            Το κύκνειο άσμα του κοριτσιού κορυφώνει και σηματοδοτεί την τελείωσή του (εδώ ο όρος λαμβάνει όλες τις δυνατές ερμηνείες, σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο), όντας  εκτυφλωτικά όμορφο και τραγικά ελκυστικό και έχοντας επιτέλους βρει την ηδονή της απόλυτης έκστασης. Έγινε πραγματικότητα εκείνο που καθένας που επιζητά την τελειότητα φοβάται και προσπαθεί να ελέγξει, το τέλος.

9 σχόλια:

moody είπε...

Καλημέρα αγαπημένη μου Εύη,
Περιττεύει να σου λέω πλέον πόσο πολύ μου αρέσουν τα ιδιοσυγκρασιακά κειμενά σου...

Πολύ εύστοχα παρατηρείς πως η ταινία παίζει ασταμάτητα a) με δίπολα, όπως λευκός - μαύρος κύκνος, τελειότητα - τέλος και b)με διττές φύσεις του ιδίου πράγματος, όπως μάνα: προστασία-εγκλωβισμός,ομοίως και το δέρμα, Lily: ερωτική έλξη και αποστροφή.

Ο "κύκνος" είναι μια ταινία που δεν έχει ξεθωριάσει καθόλου μέσα μου, όπως συμβαίνει συχνά με άλλες εντυπωσιακές ταινίες του σήμερα. Μάλλον η αγαπημένη μου οσκαρική...

Evi Avd. είπε...

Γειά σου φίλε μου moody!

Περιττεύει να σου πω με πόση χαρά με γεμίζουν οι επισκέψεις σου!

Και για μένα ισχύει το ίδιο, οι εικόνες μου έχουν εντυπωθεί πολύ έντονα...Αλλά, για να είμαι ειλικρινής ακόμα δεν έχω αποφασίσει για τη θέση που δίνω μέσα μου στην ταινία...Ίσως μου άρεσε συνολικά περισσότερο ο Βασιλιάς...

Vicky Stasinou είπε...

Συγκλονιστικό έργο, συγκλονιστική και η ερμηνεία του από εσένα!
Για μία ακόμη φορά μπράβο σου Ευάκι μου!

Evi Avd. είπε...

Σε ευχαριστώ πολύ πολύ καλό μου για την ανάγνωση και την καλή σου κουβέντα....!!!Χαίρομαι που σου άρεσε το έργο,περιμένω και αναλυτικά εντυπώσεις...

maria bl. είπε...

Το περίεργο με αυτά που γράφεις κάθε φορά είναι πόσο εύκολα κάνεις να φαίνεται το ξετύλιγμα της ταινίας!!Πόσο άμμεσα δίνεις μια προσέγγιση σε κάθε μικρή λεπτομέρεια...

Evi Avd. είπε...

Πάντα με μια καλή κουβέντα για να με κάνει να χαμογελάσω...! Θέλω πολύ να ακούσω τη δική σου εκδοχή και από εδώ, όπως και όποιου άλλου διαβάζει...

Eskli είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Eskli είπε...

Πολύ ωραίο κείμενο. Αν και περίμενα ότι θα είναι το επόμενο αριστούργημα του Αρνόφσκι μετά το Ρέκβιεμ, δυστυχώς με απογήτευσε. Μέτρια και σε μερικά σημεία αρκετά μονότονη. Μόνο στα τελευταία 20 λεπτά έχουμε κορύφωση και στοιχεία θρίλερ. Παρά ταύτα νομίζω ότι η σκηνοθεσία δεν 'αγκάλιαζε' το θέμα όσο θα έπρεπε αλλά τουλάχιστον το έσωσε με την οσκαρική ερμηνεία της Πόρτμαν.

Evi Avd. είπε...

Καλώς την Eskli!
Τείνω να συμφωνήσω...Σε ο,τι αφορά τη λεπτή γραμμή μεταξύ ιδιοφυϊας και παράνοιας θα προτιμήσω το π....Πάντως περνά κανείς πολύ καλά!

Διαβάσατε περισσότερο